De 9 kenmerken van de borderline persoonlijkheidsstoornis

narcistisch misbruik,narcisme,borderline,relatie,opvoeding,jeugd,persoonlijkheidsstoornis,verlatingsangst,narcisten,borderliners,narcist,borderliner,boek,jasmijn couwenberg,de narcistische wereld ontvlucht,ouderverstoting,parental alienation

Wat zijn de 9 officiële kenmerken van de borderline persoonlijkheidsstoornis? Wat zijn de effecten hiervan op de naasten? Voorzien van een nadere beschrijving en voorbeelden heb ik het hier op een rijtje gezet. Emotionele instabiliteit en extreme verlatingsangst vormen de belangrijkste kenmerken van de borderline persoonlijkheidsstoornis. 

 

 

Wat is een persoonlijkheidsstoornis?

Gedrag is als een persoonlijkheidsstoornis aan te merken indien een duurzaam en star patroon aanwezig is van innerlijke ervaringen en gedragingen die duidelijk afwijken van de verwachtingen, wat zich uit op een breed terrein van persoonlijke en sociale situaties. 

 

Het patroon veroorzaakt in aanzienlijke mate lijden of beperkingen in het functioneren en is stabiel, van lange duur en kan teruggevoerd worden naar de adolescentie of vroege volwassenheid. Het patroon is niet toe te schrijven aan een andere psychische stoornis en is niet het gevolg van bijvoorbeeld drugs, medicijnen of een somatische aandoening.

 

 

De borderline persoonlijkheidsstoornis

Bij een borderline persoonlijkheidsstoornis volgens de DSM-IV is sprake van een diepgaand patroon van instabiliteit in intermenselijke relaties, zelfbeeld en affecten en van duidelijke impulsiviteit, beginnend in de vroege volwassenheid en tot uiting komend in diverse situaties, zoals blijkt uit 5 of meer van de volgende 9 criteria.

 

De Amerikaanse psychiater John G. Gunderson legt liever de nadruk op verlatingsangst dan instabiliteit, omdat verlatingsangst de verschillende DSM-criteria van borderline met elkaar in samenhang brengt.

 

 

1. Kenmerk van borderline: extreme verlatingsangst

'Krampachtig proberen te voorkomen om feitelijk of vermeend in de steek gelaten te worden. Het suïcidale of automutilerende gedrag, aangegeven in het vijfde criterium, wordt hier niet toe gerekend'

 

Of het nu gaat om een werkelijke of ingebeelde (dreiging van) verlating: voor borderliners kan dit lijken op een confrontatie met de dood. Dit maakt hen tot álles in staat om verlating te voorkomen. Denk hierbij aan hysterie, toneelstukjes en (fysiek) geweld. 

 

Telkens wanneer jouw aandacht niet bij de borderliner is, 'verlaat' je hem of haar al. 


Een meningsverschil of zelfs een seconde de andere kant op kijken, zien borderliners al als verlating (emotionele verlatingsangst). Mijn narcistische ex-partner met tevens borderlinetrekken klampte zich weleens letterlijk aan mij vast om te voorkomen dat ik naar huis ging (fysieke verlatingsangst).

 

Daarom proberen borderliners een samensmelting te bereiken met hun partner of kind, zodat ze nooit meer alleen hoeven zijn. Je wordt hun bezit.

 

 

2. Kenmerk van borderline: instabiele relaties

'Een patroon van instabiele en intense intermenselijke relaties, gekenmerkt door wisselingen tussen overmatig idealiseren en kleineren'

 

Borderliners denken in zwart-wit (splitsing): iemand is óf fantastisch óf een slechterik. Daartussenin is niets. Het ene moment word je opgehemeld, het volgende moment naar beneden gehaald (aantrekken en afstoten). 

 

Het is een relatie of familieband vol ups en downs. De 'ups' kunnen zo fantastisch zijn dat je toch bij de borderliner blijft, ondanks de vernederende en pijnlijke 'downs'. 

      

Een tip van de auteurs Paul Mason en Randi Kreger in hun boek 'Leven met een borderliner': "Het is ook van cruciaal belang een rationeel perspectief te handhaven als de borderliner je in gloedvolle, positieve bewoordingen afschildert. Dat helpt je om in evenwicht te blijven gedurende de perioden dat je eruit ligt."

 

 

3. Kenmerk van borderline: instabiel zelfbeeld

'Identiteitsstoornis: een duidelijk en aanhoudend instabiel zelfbeeld of zelfgevoel'

      

Narcisten creëren een grandioos zelfbeeld, dat voor hen serieuze realiteit is en daarmee redelijk stabiel. Bij borderliners wankelt en wisselt het zelfbeeld veel meer. Hun zelfbeeld, hun identiteit, is afhankelijk van anderen

 

Het overnemen van bepaalde eigenschappen of gedragingen van anderen of het aannemen van een bepaalde rol, zoals vaak de slachtofferrol, zijn manieren om zichzelf van een identiteit te voorzien.  

 

      

4. Kenmerk van borderline: schadelijke impulsiviteit

'Impulsiviteit op ten minste twee gebieden die in potentie betrokkene zelf kunnen schaden (bijvoorbeeld geld verkwisten, seks, misbruik van middelen, roekeloos autorijden, vreetbuien). Het suïcidale of automutilerende gedrag, aangegeven in het vijfde criterium, wordt hier niet toe gerekend'

 

Het gaat hier om een onmiddellijke en op kinderlijke wijze vervulling van hun behoeften. Zonder hierbij naar de lange termijn te kijken, zonder rekening met anderen te houden, en ongeacht of het verboden is of problemen oplevert. 

 

Die verantwoordelijkheid krijgen de naasten opgelegd: zij mogen voor de gevolgen opdraaien. Jij mag bijvoorbeeld je portemonnee trekken, wanneer de borderliner weer eens teveel geld heeft uitgegeven in plaats van de rekeningen te betalen.

 

 

5. Kenmerk van borderline: suïcidaal gedrag en zelfverwonding

'Recidiverende suïcidale gedragingen, gestes of dreigingen, of automutilatie'

 

Dit is een moeilijk onderwerp: je weet nooit of ze het daadwerkelijk zullen uitvoeren wanneer ze ermee dreigen en hoe je moet reageren. Het roept gevoelens van angst, schuld, plicht en bezorgdheid op bij de omgeving. 

 

 

6. Kenmerk van borderline: emotionele instabiliteit

'Affectlabiliteit als gevolg van duidelijke reactiviteit van de stemming (bijvoorbeeld periodes van intense somberheid, prikkelbaarheid of angst, meestal enkele uren durend en slechts zelden langer dan een paar dagen)'

 

De stemmingen van borderliners wisselen constant, en gaan van het ene naar het andere uiterste. Nooit weet je hoe de vlag er nu weer bij hangt, wat jou als naaste op eieren doet lopen in deze verwarrende en onvoorspelbare omgeving. Ook kunnen ze erg vaak van mening veranderen.

 

In beide gevallen verwachten ze dat jij 'mee wisselt'. Want wanneer jij je ánders gedraagt, ándere gevoelens of emoties hebt of ánders denkt dan de borderliner, zal hij/zij dit opvatten als (emotionele) verlating, als 'verraad'. Je wordt gedwongen erin mee te gaan.

 

Net zoals de ups en downs sleuren deze wisselingen jou mee in hun emotionele achtbaan. Jouw eigen emotionele huishouding raakt helemaal ontregeld; het is slopend en gekmakend. Op den duur weet je niet eens meer wat jij zelf nu eigenlijk voelt of wat jouw eigen mening is.

 

 

7. Kenmerk van borderline: chronische leegte

'Chronisch gevoel van leegte'

 

Op allerlei manieren en via andere mensen proberen borderliners hun chronische leegte op te vullen: bijvoorbeeld met eten, drugs, alcohol, seks en gezelschap. Altijd zijn ze 'hongerig' en moet deze honger direct gestild worden. Andere mensen en middelen moeten constant aanwezig zijn om hun leegte op te vullen.

 

Maar wat je ook doet, het is voor de borderliner nooit genoeg: het is een bodemloze put. Een innerlijke leegte kan niet worden opgevuld met iets van buitenaf.

 

 

8. Kenmerk van borderline: intense woede

'Inadequate, intense woede of moeite kwaadheid te beheersen (bijvoorbeeld frequente driftbuien, aanhoudende woede of herhaaldelijke vechtpartijen)'

 

Bij borderliners kan iets kleins al een woede-uitbarsting veroorzaken die daartoe niet in verhouding staat. Janet Wirth-Cauchon, een Amerikaanse universitaire hoofddocent Sociologie, noemt het 'een giftige woede, waar een vernietigende energie vanuit gaat die nog schokkender is dan de woorden zelf'.

 

Er zijn voorbeelden van borderlinewoede bekend van het stuksmijten van de gitaar van de echtgenoot (waarop die sindsdien geen waardevolle spullen meer mee naar huis durfde te nemen) tot het weggooien van het favoriete speelgoed van het kind. 

 

 

9. Kenmerk van borderline: paranoïde ideeën/dissociatie

'Voorbijgaande, aan stress gebonden paranoïde ideeën of ernstige dissociatieve verschijnselen'

 

's Nachts belde mijn narcistische ex-partner met tevens borderlinetrekken me wel eens wakker, om te vragen wie er naast me lag. Op zo'n moment spookten er waarschijnlijk weer allerlei gedachten door zijn hoofd. Hij was er dan zomaar vanuit het niets volledig van overtuigd dat ik hem bedroog en móest dit checken. Want iederéén liet hem altijd in de steek, 'dus' ik ook. 

 

 

Nog veel meer kenmerken van narcisme en borderline

Narcisme en borderline hebben nog veel meer kenmerken. In mijn boek 'De narcistische wereld ontvlucht' bespreek ik ieder van deze kenmerken uitgebreid en gedetailleerd:

  • Grootheidswaanzin 
  • Innerlijke leegte 
  • Aantrekken en afstoten 
  • Kinderlijkheid en fantaseren 
  • Paranoïde ideeën 
  • Splitsing 
  • Idealiseren en devalueren 
  • Wisselende stemmingen 
  • Communicatieproblemen 
  • Afgunst en jaloezie 
  • Slachtofferrol 
  • Humor oftewel pesten 
  • Gebrek aan empathie 
  • Gewetenloosheid 
  • Gewelddadigheid
  • Voorwaardelijke liefde 
  • Impulsiviteit 
  • Narcistische en borderlinewoede 
  • Stiltebehandeling 

Wat zijn jouw ervaringen met de bovenstaande kenmerken van de borderline persoonlijkheidsstoornis? Voel je vrij om hieronder jouw ervaringen te delen. Delen = helen: fijn voor jezelf & fijn voor elkaar!

 

Reactie schrijven

Commentaren: 0

Blijf op de hoogte via de nieuwsbrief & Facebook & Pinterest!

'DE NARCISTISCHE WERELD ONTVLUCHT' | Herken, doorgrond en ontvlucht narcistisch misbruik