Gaslighting bij narcisme en borderline: een voorbeeldgesprek

narcistisch misbruik,narcisme,borderline,relatie,opvoeding,gaslighting,twijfel,borderlinemoeder,schuldgevoel,narcisten,borderliners,narcist,borderliner,boek,jasmijn couwenberg,de narcistische wereld ontvlucht,ouderverstoting,parental alienation

Narcisten/borderliners zijn meesters in gaslighting: het verdraaien van jouw waarnemingen, geheugen, verstand, woorden en gedachten. Ze herprogrammeren jouw realiteit door je op subtiele en geniepige wijze te manipuleren. In dit blogartikel beschrijf ik een volledig gesprek waarin mijn borderlinemoeder gaslighting toepaste. Dit voelde letterlijk als pure hersenspoeling: ik verloor de controle over mezelf en mijn gedachten en moest na afloop echt hieruit 'ontwaken'.

 

 

Een gesprek over mijn jeugd

Ik beschrijf uitgebreid een gesprek met mijn borderlinemoeder van enkele jaren geleden waarin ze mij heel subtiel volledig inpalmde. Het is een van de gesprekken in de periode na de allereerste confrontatie met verdere vragen over mijn jeugd, waarbij ik na ruim dertig jaar voor het eerst naar mijn vader durfde te vragen waarbij ze mij als kind weg hield.

 

 

Alarmbel: een borderliner die kalm praat

De borderliner is bij mij thuis op bezoek en vertelt uitgebreid over mijn vader, toont een vriendelijke glimlach, heeft een open, gezellige houding en maakt hier en daar zelfs een grapje. Ze vertelt een beetje lacherig over hoe hij overal en met iedereen problemen had, en over nog meer dingen. De inhoud is negatief, maar de vorm is positief.

 

Ze vertelt alles op kalme wijze, er is geen greintje haat te bekennen. Terwijl ik haar mijn leven lang alleen maar kwaad heb horen spreken, over werkelijk iedereen, en op een manier alsof ze met haar woorden die andere mensen probeerde te vernietigen. Nooit hoorde ik haar positief, of negatief-maar-wel-rustig-en-niet-vijandig zoals nu, over anderen spreken.

 

Dat is ook gebruikelijk bij borderliners/narcisten, bij wie splitsing van toepassing is: iemand kan alleen maar óf fantastisch óf afschuwelijk zijn. Een goed persoon leggen ze in de watten (idealiseren), een slecht persoon maken ze met de grond gelijk (devalueren).

 

 

Ik bevind me weer in die zeepbel

Op dat moment besef ik niet dat ik gemanipuleerd word. Hoe kan dat nou? Ik lijk weer bevangen te zijn. Me opnieuw in die zeepbel te bevinden waarin ik opgroeide en die me gevangen hield in haar wereld. De borderliner trekt me weer mee in haar onschuld: het is natuurlijk weer allemaal de schuld van anderen, zij kon er helemaal niets aan doen.

 

Maar ze vertelt toch enkel negatieve verhalen, noemt geen enkel positief puntje aan mijn vader op en laat haar eigen aandeel toch weer geniepig buiten beschouwing? Ja, maar het dringt op dat moment niet tot me door. Ze oogt zó kalm, normaal en vriendelijk en maakt allesbehalve een vijandige indruk (eerder die van een lieve, onschuldige vrouw en van slachtoffer), dat ik haar nog begin te geloven ook. Ze heeft het gewoon heel moeilijk gehad. Ik heb een grove inschattingsfout gemaakt: ze heeft mijn vader helemaal niet bij me weggehouden, het was mijn vader die fout zat... 

 

(overigens gaf ze in een eerder gesprek nog aan dat het mijn schuld was, dat ik zelf mijn vader niet meer wilde zien, en inmiddels wist ik genoeg uit eigen ervaringen en de verhalen van mijn vader dat zij overduidelijk zat te liegen; haar verhalen tot nu toe hingen van tegenstrijdigheden aan elkaar - dus het was onbegrijpelijk voor mij hoe ik me nu zo kon laten meeslepen door dit toneelstukje)

 

 

'De borderliner is niet slecht, ík ben slecht...'

Plotseling denk ik er compleet anders over, wat me tegelijkertijd volledig in verwarring brengt. Heb ik alles echt zo verkeerd ingeschat? Ben ík dom? Ja, ik ben ongelofelijk dom en schaam me gewoon dat ik besta. Hoe kon ik zo slecht over haar denken? Mijn eigen moeder nog wel! Wat ben ik een slecht mens, zeg.

 

Maar ergens in de verte hoor ik een klein stemmetje achterin mijn hoofd, dat mij vraagt hoe het kan dat ik wél al heel lang enorme pijn voel met betrekking tot deze kwestie. Is die pijn niet echt? Beeld ik me die pijn in? Maar hoe dan, en waarom? Die pijn komt niet vanuit het niets naar boven. Of heb ik soms geleerd om geen pijn te voelen, waardoor ik moeite heb pijn te herkennen of onbewust de pijn niet durf te erkennen? 

 

 

En daar is 'ie weer: het schuldgevoel

Het schuldgevoel overheerst echter en ik raak vervuld van medelijden met de borderliner. Ik ben zelfs opgelucht dat ik bepaalde, zeer sterke vermoedens (zoals dat zij mijn vader bij me weg hield) nog niet tegen haar heb geuit, zoals ik me had voorgenomen, anders zou ik me helemaal ongelofelijk schuldig voelen!

 

Wacht eens even, dit heb ik inmiddels wél met vrienden besproken. Nu voel ik me nog schuldiger. Terwijl ik eerder juist zo trots op mezelf was dat ik dit, na mijn hele leven lang in mijn eentje ermee rondlopen en alles opkroppen, eindelijk met anderen durfde te delen. Mijn vader opsporen en ontmoeten en mijn borderlinemoeder confronteren, met andere woorden tegen haar ingaan en mijn grootste angst onder ogen zien, daar móest ik wel over praten, dat kon ik echt niet meer in mijn eentje aan. 

 

 

Ik wás zeker van mijn zaak, maar nu...

Al een tijdje probeer ik mijn jeugd te ontcijferen en inzicht te krijgen in waarom sommige dingen zo anders dan anders verliepen. De ervaring van een relatie met een narcist hielp mij daar enorm bij; ik wist heel goed wat er aan de hand was en hoe de zaak in elkaar stak. Mijn jeugd met een 'opvoeding' door een borderlinemoeder was niet normaal geweest zoals ik voorheen altijd dacht - voor zover ik er al over durfde na te denken.

 

Ik was nu overtuigd van mezelf, en dat wordt tijdens dit gesprek met de borderliner in één keer weggevaagd door haar. Nu twijfel ik aan alles: mezelf, mijn waarnemingen, gedachten, interpretaties, vaardigheden, goedheid, intelligentie. Want als ik haar en de situatie zo verkeerd heb ingeschat, ben ik gewoon achterlijk, dan is er wat mis in mijn hoofd!

 

 

Lamgelegd door gaslighting

De dagen daarop speelde ik serieus met de gedachte om te stoppen met alles wat ik doe en mezelf af te sluiten van de buitenwereld. Want ik ben toch niets waard, niemand zit op mij te wachten. Ik kan niets en zal nooit wat bereiken. Liever blijf ik dan de hele dag in mijn bed liggen.

 

Gelukkig deed ik dit niet echt, en belandde ik na bijna een week weer met beide benen op de grond, en waren de twijfel, schuld en schaamte weer verdwenen. Ik was weer zeker van mezelf en mijn zaak. Ik was mezélf weer.

 

 

Gaslighting is hersenspoeling

Dit was de derde keer dat ik in deze periode zo'n 'ommezwaaigesprek' meemaakte, waardoor ik langzaam begon in te zien wat hier gebeurde. Het is heel eng dat zo'n borderliner je in een flits zodanig kan omvormen dat je ineens het tegenovergestelde denkt dan een paar seconden geleden, en dat die geïmplementeerde gedachten en gevoelens zelfs enige tijd kunnen aanhouden. Het voelt letterlijk als hersenspoelen.

 

Ik bedoel: voordat ze mijn huis binnenstapte, was ik zeker van mijn zaak, alles wijst erop dat ik mijn vader niet mocht zien, en vijf minuten later is dat verdwenen en zit ik vol schaamte en schuld op de bank omdat het haar gelukt is mijn gedachten over te nemen en te verdraaien: ik denk er ineens compleet tegenovergesteld over...

 

 

Waarom merkte ik niets van de gaslighting?

Ik vraag me af waarom ik tijdens het gesprek vrijwel niets merkte, aangezien er wél enkele signalen waren. De borderliner palmde me in met haar positieve lichaamstaal, waarmee ze de negatieve inhoud van haar verhalen probeerde te bedekken.

 

Waarom dit tijdens het gesprek niet tot me doordrong, was doordat ik me weer schikte in mijn rol. Mijn rol als lief, aardig en behulpzaam kind, gericht op het welzijn van haar borderlinemoeder. Het kind dat haar moeder niet mag tegenspreken omdat zij overgevoelig is, alhoewel dit ten koste van het kind zelf gaat.

 

Onbewust wist ik dat wanneer ik ertegenin zou gaan, zij heel boos zou worden. Dus probeer je jezelf onbewust ervan te overtuigen dat het waar is wat ze zegt, zodat het minder pijnlijk en veel veiliger is. Uit angst voor haar woede werd ik als kind in deze rol gedreven en als volwassene kroop ik er nu opnieuw in, en slikte alles wat ze zei als zoete koek.

 

Als kind ben je afhankelijk van de borderliner/narcist en weet je niet beter, en blijf je in die rol zitten. Als volwassene kun je er ook nog in vervallen, maar ben je niet meer van je ouder afhankelijk voor je overlevingskansen. Je bent steeds beter in staat om dit destructieve gedrag te doorgronden, mits je het mechanisme doorziet.

 

 

Bewustwording is noodzakelijk

Met de beschrijving van dit bizarre gesprek met mijn borderlinemoeder hoop ik enig inzicht in het mechanisme van gaslighting te geven en bewustwording te creëren. Het 'onzichtbare' zichtbaar te maken. Schrijven kan voor jou ook een heel fijn hulpmiddel zijn, want door een bepaalde situatie of bepaald gesprek met de borderliner/narcist op papier te zetten, neem je er een stukje afstand van en kun je eerder gaan zien wat er aan de hand is. 

 

En vergeet niet: iets wat je met de borderliner/narcist meemaakt, kan soms té bizar lijken, zo bizar dat het wel niet waar kan zijn denk je wellicht, maar voor hen is dit 'normaal' gedrag en aan de dagelijkse orde. Maar écht normaal is dit gedrag natuurlijk absoluut niet. Twijfel niet aan jezelf en lees zoveel mogelijk over narcistisch misbruik om jezelf bewust te maken en te beschermen.

 

 

10 fasen van gaslighting

In mijn boek 'De narcistische wereld ontvlucht' is een speciaal hoofdstuk gewijd aan gaslighting. Onder andere beschrijf ik zeer gedetailleerd de 10 fasen waarin ik het gehele proces van gaslighting heb ingedeeld. Het maakt goed duidelijk hoe geleidelijk en subtiel gaslighting zich voltrekt in een relatie/familieband, zodat je dit beter kunt gaan herkennen, en het de eventuele twijfels of je het allemaal wel goed ziet, wegneemt. 

 


Wat zijn jouw ervaringen met gaslighting door narcisten/borderliners? Voel je vrij om hieronder jouw ervaringen te delen. Delen = helen: fijn voor jezelf & fijn voor elkaar!

 

Reactie schrijven

Commentaren: 0

Blijf op de hoogte via de nieuwsbrief & Facebook & Pinterest!

'DE NARCISTISCHE WERELD ONTVLUCHT' | Herken, doorgrond en ontvlucht narcistisch misbruik