Ouderverstoting


Wat is ouderverstoting? Waarom is dit níet de keuze van het kind? Waarom wordt ouderverstoting ook wel vergeleken met een sekte en gijzeling? Waaraan kun je het ouderverstotingssyndroom herkennen? Wat is het verband tussen ouderverstoting en narcisme en borderline? Wie pleegt ouderverstoting? En waar vind je meer informatie over ouderverstoting?

 

 

Wat is ouderverstoting?

'Ouderverstoting' is een vorm van psychische kinder- en partnermishandeling en betekent dat de ene ouder het kind weghoudt bij de andere ouder, door middel van het saboteren en opheffen van de ouder-kindrelatie tussen hen. Dit gebeurt in zowel fysiek als emotioneel opzicht; ouder en kind mogen elkaar niet zien of spreken, en het kind mag niet praten over of denken aan zijn andere ouder of dit alleen in een negatieve context doen. De verstotende ouder wil hiermee de ex-partner straffen en het kind om egocentrische redenen exclusief voor zichzelf houden.*

 

"Er zijn moeders die zodra hun man vertrokken is door het huis heen razen en alles vernielen wat nog maar aan zijn bestaan zou kunnen herinneren. Dat geeft de kinderen het gevoel dat hun vader zo'n verachtelijk en minderwaardig individu is, dat al wat van hem is blijven liggen het huis als het ware bevuilt en dat elk bewijs dat hij ooit bestaan heeft, moet worden uitgewist", aldus de Amerikaanse kinderpsychiater Richard A. Gardner in zijn boek 'The Parental Alienation Syndrome'

 

 

Het is níet de keuze van het kind

Via een proces van psychologische manipulatie (programmering en hersenspoeling) door de verstotende ouder neemt ook het kind zelf (noodgedwongen) afstand van zijn andere ouder, uiteenlopend van negeren tot afkeer en vijandigheid, waardoor het lijkt alsof het kind 'zelf' zijn andere ouder afwijst; dit heet het 'ouderverstotingssyndroom'

 

Deze term werd in 1984 geïntroduceerd door Gardner. Een kind dat zijn eigen ouder verstoot, zag hij als een stoornisomdat 'geen enkel kind het in zijn genen draagt een ouder te willen afwijzen die van hem houdt'. "Zelfs kinderen die mishandeld worden door een ouder, willen die ouder nog blijven zien", vertelde de maatschappelijk werkster van het Fiom die mij hielp bij het opsporen van mijn vader.

 

 

De vergelijking met een sekte en gijzeling

De Amerikaanse onderzoekspychologe en ouderverstotingsexpert Amy J.L. Baker vergelijkt ouderverstoting met een sekte. Verstotende ouders en sekteleiders gebruiken dezelfde manipulatietechnieken, zoals het onthouden van liefde, het creëren van loyaliteit, stimulering van de afhankelijkheid, herhaling, negatieve uitlatingen en zwart-wit denken. Dit resulteert in volledige toewijding, gehoorzaamheid en vleierij van het kind naar de verstotende ouder toe.

 

Gardner stelt dat het ouderverstotingssyndroom een door angst voortgedreven verschijnsel is: in het bijzonder de angst van het kind om de verstotende ouder niet te plezieren. Net zoals de gegijzelden in de bank in Stockholm in 1973 (waar de term Stockholm-syndroom vandaan komt) sympathie ontwikkelden voor de overvaller, puur om te kunnen overleven, zo handelt ook het kind vanuit overlevingsdrang, volgens de National Association of Parental Alienation Specialists (NAOPAS)


'I cannot think of any need in childhood as strong as the need for a father's protection' - Sigmund Freud


8 symptomen van het ouderverstotingssyndroom

Gardner onderscheidde 8 symptomen waaraan het ouderverstotingssyndroom te herkennen is. Hieronder vind je de 8 symptomen, ieder voorzien van een korte toelichting. Een uitgebreide beschrijving van ieder symptoom vind je in mijn boek 'De narcistische wereld ontvlucht', waarin een hoofdstuk gewijd is aan ouderverstoting. 

  1. Minachtingscampagne
    Het kind weigert contact, ontkent positieve ervaringen met de andere ouder en weigert cadeaus aan te nemen, uit angst voor een negatieve reactie van de verstotende ouder. 

  2. Zwakke, lichtzinnige of absurde redenen
    Als het kind bijvoorbeeld het eten bij de andere ouder niet lekker vindt of er een verschil in muzieksmaak is, grijpt de verstotende ouder dit aan om die ouder 'gerechtvaardigd' te kunnen verbannen.

  3. Geen ambivalente gevoelens
    Het kind gaat geloven dat de verstotende ouder louter goed en de andere ouder louter slecht is.

  4. Het 'onafhankelijke denker'-syndroom
    Het kind zegt zelf geen contact meer met de andere ouder te willen. Hij is zo gehersenspoeld dat hij niet beseft dat dit niet zijn eigen mening is.

  5. Reflexmatige steun aan de verstotende ouder
    Hij denkt deze ouder te moeten verdedigen omdat die zich overtuigend als slachtoffer (van de andere ouder) presenteert.

  6. Afwezigheid van schuldgevoelens
    Het kind gedraagt zich afstandelijk of hatelijk tegenover de andere ouder, zonder spijt of schuld te voelen. Het kind verkeert in 'trance' waarin hij de dingen gelooft die hij zegt.

  7. Een nageprate eigen mening
    Het kind doet uitspraken over de andere ouder die hij moet zeggen van de verstotende ouder, met woorden die hij zelf nog niet eens kan begrijpen of hij spreekt ze op robotachtige wijze uit.

  8. Uitbreiding van de vijandschap naar de familie van de andere ouder
    Om het kind door niemand anders te laten beïnvloeden, verbreekt de verstotende ouder het contact met iedereen die zich positief over de andere ouder zou kunnen uitlaten.

 

Het verband met narcisme en borderline

Ouderverstoting is volgens verschillende deskundigen gerelateerd aan de borderline en narcistische persoonlijkheidsstoornis van de verstotende ouder.* De eigen overleving, het egocentrisme, het eisen van een speciale behandeling, het gebruiken van anderen, het gebrek aan empathie en de vervaging tussen waarheid en leugens zie je allemaal terug bij narcisme en borderline.

 

Ook de typerende kenmerken daarvan zoals extreme verlatingsangst, de grenzeloze behoeftigheid, het niet nemen van de eigen verantwoordelijkheid, het niet in staat zijn gezonde relaties te onderhouden, ziekelijke jaloezie, wraaklust, achterdocht en het splitsingsmechanisme dragen bij aan ouderverstoting. 

 

 

Verstotende ouder is meestal de moeder

Zowel moeders als vaders kunnen zich schuldig maken aan ouderverstoting, al is het meestal de moeder.* Recente cijfers uit Nederland laten zien dat van de generatie die tussen 1971 en 1991 geboren is, 1 op de 5 kinderen na een scheiding geen contact meer heeft met de vader, en 1 op de 20 kinderen geen contact meer heeft met de moeder. 

 

In werkelijkheid liggen de cijfers nog hoger, omdat ouderverstoting ook kan plaatsvinden in gevallen waarin de moeder en vader niet met elkaar getrouwd zijn. Soms wordt de vader niet eens op de hoogte gesteld van het feit dát hij vader is. Soms wordt aan het kind niet eens verteld hoe zijn vader heet, wat bovendien het opsporen bemoeilijkt.

 

      

'Wreedste vorm van kindermishandeling'

Het kind kan onterecht in de pijnlijke veronderstelling verkeren dat zijn vader hem 'in de steek gelaten' heeft. Het manipuleren van een kind om hem te doen geloven dat zijn andere ouder niet van hem houdt, noemt J. Michael Bone, mede-oprichter van de National Association of Parental Alienation Specialists (NAOPAS), 'de wreedste vorm van kindermishandeling'"Het kind leert dat hij niet geliefd is of geen liefde waard is."

 

 

Meer informatie over ouderverstoting

Over ouderverstoting is in Nederland (nog) weinig informatie te vinden. Het beste kun je Engelstalige boeken en websites opzoeken over 'parental alienation'. Klik ook vooral op de vermelde linkjes hier op deze informatiepagina naar andere websites voor meer informatie over ouderverstoting. 

 

In mijn boek 'Ouderverstoting - Deel I: Ervaringen van een kind' lees je over mijn eigen ervaringen met ouderverstoting & familieverstoting als kind: ziet het er concreet uit, beleeft een kind het, dít zijn de gevolgen ervan. Hiermee hoop ik andere volwassen kinderen in dezelfde situatie te steunen en deze vorm van mishandeling herkenbaarder en zichtbaarder te maken.

 



Blijf op de hoogte via de nieuwsbrief & Facebook & Pinterest!

Deel deze pagina via:

Volg via social media of de nieuwsbrief:

'DE NARCISTISCHE WERELD ONTVLUCHT' | Herken, doorgrond en ontvlucht narcistisch misbruik